املا گرفتن و ارزیابی مهارت نوشتاری مثل سایر مهارتهای زبان آموزی به نوبه خود نیاز به آموزش و تعلیم دارد. بعد از آموزش مناسب و مطلوب می توان آنرا ارزیابی نمود. در این مقاله نخست به جنبه های مختلف آموزش املا می پردازیم .

 1-1.  کلمات ساده

الف) روش معمول آموزش کلمات ساده

یک روش خیلی معمول برای آموزش دادن املا و شکل نوشتاری کلمات، چندین بار رونویسی کلمات و جملات است که خود یک پایه اساسی در آموزش نوشتن می باشد. ولی خیلی کلی و ناقص است. باید به شکل دقیق تری کلمات را آموزش داده و توجه دانش آموزان را بدان معطوف داشت.

ب)   روش جدید آموزش کلمات ساده

 کلمات ساده کلماتی هستند که پسوند یا پیشوندی به آنها اضافه نشده است. برای آموزش این کلمات به ترتیب حروف آن کلمات نگاه می کنیم. آن دسته از کلمات که شکل نوشتاری (املا) آنها با شکل گفتاری (تلفظ) یکسان است مشکلی چندانی در املا ندارند. مثل  hen , bag , lip ,... . ولی با نگاه دقیق تر متوجه می شویم که برخی از کلمات شکل نوشتاری آنها با شکل گفتاری فرق دارد. این کلمات به چندین گروه تقسیم می شوند که ما در اینجا فقط 3 گروه را ذکر می کنیم. با دقت در این تقسیم بندی ، دانش آموز با چشمهای بازتری به کلمات نگاه می کند کلمات مورد نظر املا را در این گروهها تقسیم بندی کرده و حتی پیش بینی می کند که کدام کلمات برای املا حساس تر هستند.   

1-1-1.   3 گروه کلمات از نظر نوشتار و تر تیب حروف

می توان کلمات را از نظر ترتیب حروف و شکل نوشتار به چند ین گروه تقسیم کرد.

1. بعضی کلمات حرف تکراری دارند. مثل book , wallet , dress .

از این کلمات بدین شکل سوال می شود.  مثل dre – s ?  ,  bal - ?    ,  spo – n ?   

البته دانش آموز در نگاه اول نمی تواند حدس بزند که چه حرفی لازم است. پس کلماتی که حرف تکراری دارند باید به آنها دقت کرد.

 2. بعضی کلمات حرف آخر آنها e می باشد که خوانده نمی شود. مثلtable , home , store  .

از این کلمات بدین شکل سوال مطرح می شود.  lat – ?  ,  cak – ? , fac – ?     

این کلمات منبع دیگر برای سوالات املا هستند.

3. در بعضی کلمات  یک یا چند حرف ناخوانا وجود دارد. مثل t در watch ،b در comb ،u در four و gh در night .  

این کلمات هم بدین شکل در املا مطرح می شوند. wa – ch?    ,   fr – nd?   ,   fo – r?    

به این دسته از کلمات نیز باید توجه خاصی داشت.

 با آموزش این نکات ،  هم آموزش برای دانش آموز و هم ارزیابی برای معلم راحت تر و استانداردتر می باشد.

·      توجه دانش آموزان به کلمات بیشتر جلب می شود و این بار با دقت بیشتر به کلمات نگاه می کنند و تمرین دقیق تری انجام می دهند. دانش آموز متن مورد نظر برای املا را  به این 3 گروه تقسیم می کند. و می فهمد که مثلاً  3 کلمه ... e آخر ناخوانا دارند و 5 کلمه ...حرف تکراری دارند و 4 کلمه ... حرف ناخوانا دارند. پس برای تمرین اول کلمات را به 3 گروه تقسیم می کند. سپس آنها را چند بار رونویسی می کند.

 ·      معلم نیز با چنین معیارهایی کلمات را برای املا در نظر می گیرد. بدین شکل که مثلاً در متن مورد نظر از هر گروه  چند کلمه طرح می کند. طوری نباشد که مثلاً یک گروه را فراموش کند.

 2-1.   کلمات مشتق

کلمات همیشه  به آن شکل اصلی که در مدخل فرهنگ لغت آورده شده اند، نیستند. خیلی وقتها یک کلمه پیشوند یا پسوند هایی بدان اضافه شده ، معنی و نقش آن عوض می شود. و در این بین شکل نوشتاری اصلی کلمه هم کمی تغییر می کند. در اینجاست که دانش آموز باید با این تغییرات آشنا باشد و در محل مناسب شکل نوشتاری درست کلمه را بنویسد یا انتخاب کند.

1-2-1.(s)   جمع

1. اغلب اسم ها با افزودن  (s)  به آخر آنها جمع بسته می شوند.

 مثل :  cat: cats      ,   book : books       ,     tiger: gtigers         .

2. کلماتی که آخر آنها (s , x , z , sh , ch ) است، برای جمع بستن (es) می گیرند.

 مثل : dress : dresses          , watch : watches    ,             box: boxesz  .

پس باید در چنین سوالاتی دقت لازم را داشت.box – s?      ,    bus – s?        ,      dish – s ?   

3. اگر کلمه به (y)   ختم شود و قبل از(y)   یک حرف بیصدا باشد، ((y به ((i تبدیل  شده و ((es می گیرد.

مثل :baby:babies      , family: families         , city: cities   

به این سوالات دقت کنید.            dictionar – es?           , librar – es?

4. اگر کلمه به (y)   ختم شود و قبل از(y)   یک حرف باصدا باشد، (y) تغییر نکرده فقط (s) می گیرد.

مثل :  boy:boys             ,  day:days  

تمرین : کلمات زیر را جمع ببندید.

2-2-1 . (s)  سوم شخص مفرد

1. فعل ها در زمان حال ساده در سوم شخص مفرد ، (s) می گیرند.

مثال :                    clean :cleans               ,   sit : sits         , begin :begins

2. افعالی که به( s , z , x , sh , ch , o )  ختم می شوند ،(es)  می گیرند.

مثال : wash : washes              ,           buzz : buzzes  ,            go : goes              

3. اگر فعل به(y)  ختم شود و قبل از آن یک حرف بیصدا باشد ،(y)  به (i) تبدیل شده و (es) می گیرد. 

مثال :                 study :studies            ,         cry : cries

4. اگر فعل به(y)  ختم شود و قبل از آن یک حرف باصدا باشد ،(y)   تغییر نکرده و(s) می گیرد.

مثال :              play : plays     ,           buy : buys          ,           stay :stays

تمرین : به افعال زیر (s) سوم شخص مفرد اضافه کنید.

2-2-1.  ( ing ) نشانه استمراری

1. در کل برای نشان دادن حالت استمرار،  به آخر فعل( ing)   اضافه می کنیم.

مثال : read : reading             walk : walking                clean : cleaning   

2. فعل مختوم به  (e ) با  (ing ) گرفتن ، (e) خود را از دست می دهد.

مثال : write : writing          come : coming            arrive : arriving    

3. اگر فعل به یک حرف بیصدا ختم شود و قبل از آن یک حرف با صدا باشد و فشار صدا هم روی قسمت آخر فعل باشد، حرف آخر فعل تکرار( دابل) می شود. مثال : 

       sit : sitting     put : putting    begin : beginning

تمرین : به فعل های زیر (ing) اضافه کنید.

3-2-1 : (ed)  نشانه گذشته

1. افعال با قاعده در کل برای تبدیل به گذشته(ed)   می گیرند.

مثال :         help :helped     ,     wash : washed      ,      clean : cleaned        ,  work : worked

2. افعال مختوم به (e)  فقط  (d)می گیرند.

مثال :          live : lived     ,     arrive :arrived        ,      close :closed        ,        use :used

3. اگر فعل به(y)  ختم شود و قبل از آن یک حرف بیصدا باشد ،(y)  به (i) تبدیل شده و (ed)  می گیرد.

مثال : study :studied                ,             hurry :hurried           

4.  اگر فعل به(y)  ختم شود و قبل از آن یک حرف باصدا باشد ،(y)   تغییر نکرده و(ed) می گیرد.

مثال :  play :played        ,         stay :stayed      ,      pray :prayed                  

5. اگر فعل به یک حرف بیصدا ختم شود و قبل از آن یک حرف باصدا باشد و فشار صدا بر قسمت آخر کلمه باشد، حرف آخر تکرار می شود. مثال : stop :stopped          ,         shop :shopped           

تمرین : به فعل های زیر نشانه گذشته (ed) اضافه کنید.

listen     →

phone    →

close      →

open      →

play       →

work      →

like         →

talk         →

practice  →

want        →

arrive      →

rest          →

use           →

4-2-1 : (ly)  نشانه قید حالت

1. برای ساختن قید حالت ، به آخر صفت (ly) اضافه می کنیم.

مثال : careful: carefully        ,         slow :slowly         ,      quick: quickly          

 2. اگر صفتی به (y) ختم شود و قبل از آن یک حرف بیصدا باشد، (y) تبدیل با (i) می شود و (ly)  می گیرد.

مثال :      happy :happily          ,         easy :easily          

تمرین : به صفت های زیر نشانه قید حالت ( ly ) اضافه کنید.

 beautiful  →                                               open →

difficult    →                                              close →

famous     →                                             clean →

kind          →                                              nice →

bad           →                                           happy →

dirty         →                                              new →

hungry     →                                             short →

cheap       →                                               late →

sure         →                                             large →

4. منـابـع

1. برتن ، س.ه.« املاي انگليسي» مترجم: امير ديواني ، تهران، كتاب ماد، 1372 ، چاپ سوم

2. حداديان ، محمد طيب.« قواعد ديكته زبان انگليسي» سنندج ، تعاوني 42 ، 1368 ، چاپ اول

3. ديتن، لي ،سي.« مباني آواها و قواعد املاي زبان انگليسي»، مترجم : علي اكبر خداپرست، تهران ، نشر ني، 1368، چاپ دوم

4. سليماني ،جمشيد. « قواعد ديكته انگليسي» اروميه ، نشر انزلي،1363، چاپ اول

5. محمدي، محمد.« قواعد املاي انگليسي و تجزيه و تحليل خطاهاي املايي»  ، نويد شيراز ،1372 ، چاپ اول

 6. Biber, D .(1991) Variation across speech and writing , Cambridge  University   Press 

7.  Burton , S , H .(1988)   Spelling  , Longman  U .K.         

 8. Deighton  , L , C . (1977)  Sounds  and  spelling  , Word power